„`html
Koniec pewnej epoki liberalizmu
Iwan Krastew, bułgarski politolog, sugeruje, że mimo że liberalizm polityczny wciąż istnieje, to pewna epoka liberalna się zakończyła. Jego zdaniem jednym z najważniejszych błędów było przyjęcie ahistorycznego podejścia w kontekście obecnych czasów i panujących systemów politycznych. Strach przed wojną jest większy niż kiedykolwiek wcześniej, co można zauważyć zarówno w sondażach, jak i w budżetach na zbrojenia. Technologia, w tym cyberataki i drony, również odgrywają kluczową rolę.
Zmieniająca się natura konfliktu
Granica między wojną a pokojem stała się trudna do zdefiniowania. Coraz więcej krajów odczuwa, że już biorą udział w wojnie, zwłaszcza w kontekście cyberataków. Konflikt na Ukrainie jest postrzegany jako część większej walki o porządek w Europie. Trwa już dłużej niż „wielka wojna ojczyźniana” Stalina, co budzi niepokój i wymusza dostosowania w stylu życia ludzi.
Rola Rosji i jej cele
Rosja dąży do utrzymania Ukrainy jako strefy buforowej między Wschodem a Zachodem, co oznacza de facto demilitaryzację kraju. Europejski powrót do tematu militarnej słabości i przyszłości obrony staje się wyzwaniem nie tylko dla Ukrainy, ale i dla całego kontynentu. Instrumenty polityki Kremla zmieniły się, dążąc do wykluczenia Europy z grupy decydentów globalnych.
Zmiany w Europie i polityka populistyczna
Europa stoi przed dylematami wynikającymi z własnej historii oraz rosnącej polaryzacji politycznej. Popularność partii populistycznych, które różnią się od siebie, sprawia, że kraje odnoszą się do potencjalnych zagrożeń w różny sposób. W takich krajach jak Niemcy, gdzie rośnie znaczenie AfD, kwestie militarne i współpraca z USA stają się kluczowe. Polityka europejska musi znaleźć równowagę między dążeniem do wzmocnienia obronności a obawami przed nacjonalizmem.
Wyzwania dla liberalizmu
Liberalizm nigdy nie prosperował w czasach rewolucyjnych. Był zawsze silniejszy w okresach przed- i porewolucyjnych. W Europie Środkowo-Wschodniej liberalizm czerpał siłę z niedawnej historii komunizmu, ale obecne młodsze pokolenia nie mają takiego doświadczenia i są bardziej rozczarowane obecnym stanem państw. Ich frustracja skupia się na dysfunkcyjności, korupcji i nieefektywnych rządach.
Przyszłość pracy i społeczeństwa
Nadchodzące zmiany związane z rozwojem technologii, w tym sztucznej inteligencji, wywrą wpływ na rynek pracy. Może to prowadzić do wzrostu bezrobocia nawet wśród wysoko wykwalifikowanych pracowników, co zwiększy poziom frustracji społecznej. W obliczu starzejących się społeczeństw i migracji, Europie przyjdzie zmierzyć się z nowym wyzwaniami społecznymi i demograficznymi.
Iwan Krastew zauważa, że w miarę jak sztuczna inteligencja zaczyna odgrywać większą rolę, społeczeństwo będzie musiało stawić czoło dużej transformacji, obejmującej konieczność ponownego zdefiniowania miejsca pracy, relacji międzyludzkich oraz samej idei sensu życia.
„`
O autorze
